Home / VĂN MẪU THPT / Phân Tích Tư Tưởng Nhân Nghĩa Trong Bình Ngô Đại Cáo | Nguyễn Trãi

Phân Tích Tư Tưởng Nhân Nghĩa Trong Bình Ngô Đại Cáo | Nguyễn Trãi

Đề bài: Phân Tích Tư Tưởng Nhân Nghĩa Trong Bình Ngô Đại Cáo Của Tác Giả Nguyễn Trãi

BÀI LÀM

Nguyễn Trãi là một trong những nhà trí thức đại tài trong lịch sử Việt nam. Ông đã tham gia rất nhiều trận đánh lớn của dân tộc, lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Bên cạnh những chiến công khi ông tham gia vào công cuộc chỉ huy, hoạch định chiến lược để đánh đuổi giặc thù, ông còn được người đời biết tới và ngưỡng mộ bởi những tác phẩm văn học. Bắt nguồn từ tư tưởng “ nhân nghĩa”, Nguyễn Trãi đã viết nên tác phẩm “ Bình ngô đại cáo” được vang danh đến muôn đời.

>> Xem thêm: Giới thiệu về Nguyễn Trãi và sự nghiệp thơ văn của ông

Mở đầu cho tư tưởng nhân nghĩa , tác giả đã viết:

“ Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

Đối với ông,, việc nhân nghĩa trước hết là những việc làm xuất phát vì mục tiêu cho dân cho đất nước. Nhân nghĩa không phải chỉ là một định nghĩa xuông, mà ta cần thể hiện bằng những hành động thiết thực: dẹp giạc cho dân được sống cuộc sống yên lành. Muốn yên dân thì trước hết, ta cần đánh đuối những kẻ thù xâm lược, những kẻ ngày đêm rình rập cướp bóc, đánh đập dân lành. Ông tin rằng, để “ an dân” cho dân yên lòng sinh sống, làm lụng thì phải “ trừ bạo” là những kẻ ác, kẻ xấu. Người nhân nghĩa phải biết bảo vệ cái thiện, đánh đuổi cái ác thì mới hợp lòng dân, lòng trời. Bao đời nay, ông bà những người đi trước đã luôn lấy tinh thần “ nhân nghĩa” để gây dựng, bảo vệ đất nước tồn tại và phát triển. Khi dân được yên ổn, ông cũng không quên những công lao của nhân dân đã đóng góp.

Một cuộc chiến đấu chẳng thể nào có thể chiến thằng nếu chỉ có một vị tướng giỏi mà còn phải nhờ có sự đồng lòng của nhân dân. Sau khi giành được chiến thắng, đất nước giành được hòa bình, những bát cơm, hạt gạo mà ta có là nhờ có nhân dân làm nên, những nơi mà vua chúa trốn quan trường được hưởng thú, cùng đều “ là sức lao khổ của quân dân”.Bởi thế, khi những kẻ làm quan hèn nhát, sống chui lủi tại trốn quan triều được hưởng lộc, sống sung túc thì tác giả luôn nghĩ tới những người lao động cực nhọc. ông viết “ ăn lộc đền ơn kẻ cấy cầy”, cuộc sống của một vị quan thanh liêm chính là mong muốn cả đời cho nhân dân được ấm no, “ có phúc cùng hưởng có họa cùng chia”.

Chính vì thế, tư tưởng nhân nghĩa ấy cũng đã được thấm nhuần trongg phong cách sống của Nguyễn Trãi: luôn đặt lợi ích của người dân lên trước những mưu cầu, hạnh phúc của cá nhân.

“ Đem đại nghĩa thắng hung tàn

Lấy chí nhân thay cường bạo”

Không chỉ lấy nghĩa để thắng hung, lấy nhân thay bạo mà tác giả muốn nhấn mạnh cuộc chiến đấu với giặc Minh, khi kẻ thù là những kẻ hung tàn, cường bạo thì ta càng phải chiến đấu một cách kiên cường mạnh mẽ. Những tội ác của chúng đã hằn sâu vào trong lòng mỗi người dân Việt nam, khi chúng ta càng yêu nước biết bao thì ý chí trả thù những tội ác ấy càng trở nên mạnh mẽ.Tác giả khẳng định :

“ Như nước Đại việt ta từ trước

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu

Núi sông bờ cõi đã chia

Phong tục Bắc nam cũng khác

Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao  đời gây nền độc lập

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương”

Từ xưa đến nay, nền văn hiến dân tộc đã được khẳng định. Chúng ta luôn tự hào với một bề dày lịch sử hào hùng, có những nét truyền thống văn hóa đa dạng, tức là ta có nhân nghĩa. Biết bao đời từ “  Triệu Đinh Lí Trần” đã thay nhau xâm lấn bờ cõi, dù có biết bao kẻ tự xưng đế xưng vương nhưng cũng chẳng thể khiến quân ta nản chí. Lịch sử vẫn mãi khắc ghi những sự kiện đáng nhớ :

“ Lưu cung tham công nên thất bại

Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong

Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô

Sông Bạch đằng giết tươi Ô Mã”

Nhờ có lòng nhân nghĩa, yêu nước thương dân đã gộp nên sức mạnh tiêu diệt biết bao giặc thù, từng địa danh trên dải đất hình chữ S đều đã chứng kiến những cảnh gục ngã của kẻ thù tại Sông Bạch Đằng, Cửa Hàm Tử.

Loading...

Sức mạnh nhân nghĩa của nhan dân ta còn là “ lấy yếu chống mạnh, lấy ít địch nhiều” để giành lấy chiến thắng vang dội non sống:

“ Ngày mười tám, trận Chi Lăng, Liễu Thăng thất thế

 Ngày hai mươi, trận Mã An, Liễu Thăng cụt đầu.

  Ngày hăm lăm, bá tước Lương Minh bại trận tử vong”

Những chiến thắng liên tiếp tựa như những cú giáng đòn vang dội vào khí thế của quân giặc. Kẻ thù này tàn lụi, kẻ thù khác đã không kịp trở tay với khí thế của quân ta:

“ Đánh hồi trống thứ nhất, sạch không kình ngạc

Đánh hồi trống thứ hai, tan tác chim muông”

Những tiếng trống dồn vang, vang vọng khắp đất trời như muốn thông báo, khẳng định chiến thắng của non sông.

Đối với Nguyễn Trãi, nhờ có nhân nghĩa đã tạo nên sức mạnh nền tảng cho mọi chiến thắng. Đã bao đời nay, nhân dân Việt Nam dù sống trong khó khăn, phải chịu đựng sự hành hạ, tra tấn man rợn của kẻ thù nhưng bản chất truyền thống : hiền lành, trung hậu, đảm đang vẫn mãi được vững bền, phát huy. Tinh thần ấy được sống mãi cùng với chủ nghĩa yêu nước xuyên suốt.

tac pham binh ngo dai cao

Đặc biệt, tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn trãi còn được biểu hiện ở lòng khoan dung đối với kẻ thù. Ông quan niệm rằng “ người ta là hoa của đất”, khi chết là sẽ chấm dứt tất cả, trở về với đất mẹ. Nếu giữ vững tư tưởng “ mạng phải đổi mạng” thì việc báo thù, cảnh đổ máu sẽ chẳng bao giờ dừng lại. Ông tin rằng, nhân nghĩa là tinh thần yêu chuộng hòa bình, công lý, giữ gìn hành phúc cho muôn dân và mở rộng sự độ lượng, bao dung với kẻ thù cũng là thể hiện tinh thần ấy. Chính vì lẽ đó, khi quân thù thất bại, ông đã chẳng đuổi giết mà chấp nhận tha tội, mở cho chúng một con đường sống cũng là để cho nhân dân được nghỉ ngơi, gạt bỏ lại những ngày phải chiến đấu gian khổ:

“Tướng giặc bị cầm tù như hổ đói vẫy đuôi xin cứu mạng
Thần vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh
Mã Kỳ, Phương Chính cấp cho năm trăm chiếc thuyền,
ra đến bể mà vẫn hồn bay phách lạc.
Vương Thông ,Mã Anh phát cho vài nghìn cổ ngựa,
về đến nước mà vẫn tim đập chân run.”
Họ đã tham sống sợ chết mà hoà hiếu thực lòng
Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ sức”

 Từ nay, đất nước của muôn dân đã được đổi mới:

“ Xã tắc từ đây vững bền

Giang sơn từ đây đổi mới”

Từ ngày hôm nay, khi đất nước sạch bóng quân thù, ta đã đạt được mục đích thống nhất đất nước, giữ vững biên cương, sẽ không cần phải để cho bàn tay của quân dân ta phải nhuốm máu. Những nỗi đau chiến tranh, tội ác của giặc sẽ được gạt bỏ. “ dùng binh cốt lấy bảo toàn cả nước làm trên hết…. không còn gì hơn thế”.

Những tư tưởng nhân nghĩa trong “ Bình Ngô Đại Cáo” thật đáng quý biết bao. Là một con người không chỉ có tài dụng văn võ, ông còn là một người biết nhìn xa trông rộng, luôn biết lo cho đời sống muôn dân. Bắt nguồn từ tư tưởng nhân nghĩa ấy đẫ trở thành một truyền thống, một kim chỉ nam soi đường chỉ lối cho biết bao cuộc chiến về sau. Nó là nền tảng sức mạnh cho quân và dân ta trong công cuộc chiến đấu vì non sông gấm vóc Việt nam muôn đời.

>> Xem thêm: Phân Tích Tư Tưởng Nhân Nghĩa Trong Bình Ngô Đại Cáo (Tiếp Theo)

Please follow and like us:

Comments

comments

Loading...

Check Also

Soạn bài Tiếng hát con tàu của Chế Lan Viên

Em hãy soạn bài thơ “ Tiếng hát con tàu” của nhà thơ Chế Lan …

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *