Home / VĂN MẪU THCS / Phân Tích Đoạn Thơ Cảnh Ngày Xuân Trích Truyện Kiều Của Nguyễn Du

Phân Tích Đoạn Thơ Cảnh Ngày Xuân Trích Truyện Kiều Của Nguyễn Du

Đề bài: Phân Tích Đoạn Thơ Cảnh Ngày Xuân Trích Truyện Kiều Của Nguyễn Du

Bài làm:

“Truyện Kiều” –  Một kiệt tác về ngoại hình tự sự bằng thơ mà ở đó, thiên tài Nguyễn Du đã đan xen nhiều yếu tố: miêu tả, kể chuyện, trữ tình… thật tinh tế, sinh động, có sức lay động long người để biểu hiện con người và cuộc đời. Đoạn thơ “Cảnh ngày xuâ” là đoạn thơ có sự đan xen tài hoa như thế. Ở đây ta sẽ được thưởng thức bức tranh thiên nhiên ngày xuân tươi sang, lại được theo chân chị em Kiều đi tảo mộ, dự hội đạp thanh qua những dòng thơ miêu rả và tự sự tuyệt tác.

>> XEM THÊM: Soạn Bài Chí Khí Anh Hùng Trích Truyện Kiều

Bài thơ “Cảnh ngày xuân” dựa theo cốt truyện Kim Vân Kiều truyện cùng Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc). Sau đoạn tả tài sắc chị em Thúy Kiều, đoạn này tả cảnh ngày xuân trong tình tiết Thanh minh và cảnh du xuân của chị em Kiều.

Đây là đoạn trích ở phần đầu tác phẩm sau đoạn tả tài sắc của chị em Thúy Kiều. Lúc này cơn gia biến chưa xảy ra đối với gia đình Kiều. Ba chị em đang sống trong những ngày tháng êm đềm. Nhân tiết Thanh minh, mấy chị em rủ nhau đi trẩy hội. Nhà thơ đã gợi tả khung cảnh mùa xuân tuyệt đẹp:

“Ngày xuân chim én đưa thoi,

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi.

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”.

Bốn câu thơ đầu mở ra một không gian nghệ thuật đầy màu sắc. Giữa bầu trời bao la thoáng đãng, những cánh én chao liệng như “thoi đưa”. Cách nói dân gian trong câu thành ngữ “thời gian thấm thoát thoi đưa” đã nhập vào hồn Nguyễn Du từ lúc nào để ông sang tạo thành câu thơ vừa miêu tả không gian, vừa biểu hiện thời gian và tâm trạng thật hay: thời gian đang trôi nhanh , ngày xuân rồi cũng chóng tàn, long người không khỏi nuối tiếc. Sau cánh én “thoi đưa” là ánh sáng đẹp, ấm áp mùa xuân, là “Thiều quang chin chục đã ngoài sáu mươi”. Cách tính thời gian thật gợi tả thật ý vị, lấy ánh sáng đẹp của mùa xuân để tính: tiết trời trong sáng, đẹp đẽ của chin mươi mùa xuân, bây gười đã “ngoài sáu mươi”, nghĩa là đã chuyển sang đầu tháng ba rồi. Từ “đã ngoài” ở đây kết hợp với từ “thoi đưa” ở trên gợi ý vị bang khuâng, tiếc nuối ngày xuân trôi di quá nhanh!

Bức họa tuyệt đẹp của mùa xuân là hai câu thơ “Cỏ non xanh tận chân trời – Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”. Được gợi hứng từ hai câu thơ cổ: “Phương thào liên thiên bích – Lê chi sổ điểm hoa”. Nguyễn Du chỉ thêm một từ “trắng” lại là từ hay nhất được đặt đúng chỗ theo  lối đảo cấu trúc: “trắng điểm” làm cho sắc trắng của hoa lê nổi bật lên nền “xanh tận chân trời” tạo thành bức tranh hài hòa, đẹp mắt. Bút pháp nghệ thuật phối cảnh thật tài tình! Tất cả đêì gợi lên vẻ riêng của mùa xuân: sự mới mẻ, trong trẻo, nhẹ nhàng. Từ “điểm” cũng làn cho cảnh vật thêm sinh động, có hòn chứ không hoàn toàn tĩnh lặng.

“Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh.

Gần xa nô nức yến anh,

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

Dập dìu tài tử giai nhân

Ngựa xe như nước, áo quần như nêm

Ngổn ngang gò đống kéo lên

Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.”

canh ngay xuan

Loading...

Cảnh tiết thanh minh có hai hoạt động diễn ra cùng lúc: lễ tảo mộ –  đi viếng mộ, sửa sang, quét dọn , thắp hương, lễ bái, khấn nguyện trước mộ người thân; hội đạp thanh (dẫm lên cỏ xanh) – cuộc vui chơi xuân ở chốn đồng quê của lứa tuổi thanh xuân. Đây là dịp để các chnagf trai cô gái, tài tử giai nhân có dịp gặp gỡ, làm quen… Không khí lễ hội thật đông vui, rộn rang, náo nức. Người đi lễ đi chơi hộ, những trai thanh, gái lịch tấp nập, ngựa xe cuồn cuộn như nước, áo quần đẹp đẽ, tươi thắm sắc màu, đông vui trên các nẻo đường. Các từ ngữ “nô nức”, “dập dìu”, các ấn dụ so sánh “như nước”, “như nêm” gợi tả mùa xuân tưng bừng náo nhiệt diễn ra khắp miền quê. Trong đám tài tử giai nhân đó có chị em Kiều. Câu thơ “chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân” không chỉ là thông báo mà còn là nỗi niềm từ lâu, trông chờ lễ hội đến để được du xuân. Hòa vào dòng người ấy, chắc hẳn chị em Kiều cũng có niềm rộn rang, náo nức vui tươi của tuổi trẻ. Người đọc cũng đồng cảm với tâm trạng ấy của mấy chị em.

Sáu câu thơ cuối gợi tả cảnh chị em Thúy Kiều du xuân trở về. Mặt trời đã gác núi, lễ hội cũng dần tàn, ngày vui trôi qua nhanh:

“Tà tà bòng ngả về tây,

Chị em thơ thẩn dang tay ra về.

Bước dần theo ngọn tiểu khê,

Lần xem phong cảnh có bề thanh minh.

Nao nao dòng nước bốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang”.

Cảnh vật mang cái thanh, cái dịu của mùa xuân: nắng nhạt, khe suối nhỏ, một nhịp cầu nhỏ bắc ngang. Mọi chuyển động của cảnh và người đều rất nhẹ nhàng theo nhịp thơ chầm chậm: mặt trời thì “tà tà” ngả bóng, tâm tình thì “thơ thẩn”, cử chỉ thì “lần xem”, phong cảnh thì “thanh thanh”,… Cái l=không khí nhộn nhịp của lễ hội không còn nữa , tất cả đều nhạt dần. Tâm hồn con người như cũng đang chuyển đổi theo sự thay đổi của thời gian và không gian cô tịnh trên dặm đường về. Không gian cảnh vât như mang tâm trạng của con người. Những từ láy “tà tà”, “thanh thanh”, “nao nao” không chỉ biểu đạt sắc thái cảnh vật mà còn bộc lộ nỗi niềm bang khuâng, man mác của nhân vật. Đặc biệt, từ “nao nao” dung đạt nhất, nó đã nhuốm màu tâm trạng lên cảnh vật. Và dòng nước uốn quanh “nao nao” như báo trước sự xuất hiện của nấm mồ Đạm Tiên ngay sau đó. Nhà thơ dung bút pháp ước lệ và tượng trưng để miêu tả cảnh vật và thời gian nhưng rất sinh động, gần gũi, thân quen đối với bất cứ người Việt Nam nào.

Đoạn thơ cảnh ngày xuân là bức tranh thiên nhiên, lễ hội mùa xuân tươi đẹp, trong sáng được gợi qua từ ngữ, bút pháp miêu tả giàu chất tạo hình của Nguyễn Du.

Đoạn trích giúp ta cảm nhận được nghệ thuật miêu tả tài hoa, điêu luyện của Tố Như  tiên sinh. Ông đã khéo léo giữa các yếu tố tự sự và trữ tình, sử dụng từ ngữ giàu chất tạo hình để vẽ nên bức tranh thiên nhiên, lễ hội mùa xuân tươi đẹp, trong sáng. Cuộc đời Kiều vốn đa đoan, chòm nổi. Đoạn thơ này tả cảnh, kể việc nhưng cũng điều đó vì tâm trạng Kiều lúc này thật phức tạp: có vui, có buồn, có tiếc nuối, có bang khuâng,… Cô gái đa sầu, đa cảm và đa tình ấy lại sắp sửa gặp một nỗi buồn (mộ Đạm Tiên) và một niềm vui (chàng Kim Trọng hào hoa, phong nhã). Cho nên ngòi bút Nguyễn Du tuôn trào cảm xúc nhưng đồng thời cũng mang tính dự báo.

>> XEM THÊM: Tóm tắt Truyện Kiều Nguyễn Du

Phân Tích Đoạn Thơ Cảnh Ngày Xuân Trích Truyện Kiều Của Nguyễn Du
2.5 (50%) 2 votes
Please follow and like us:

Comments

comments

Loading...

Check Also

Phân Tích Truyện Ngắn Lặng Lẽ SaPa Của Nguyễn Thành Long

Đề bài: Phân Tích Truyện Ngắn Lặng Lẽ SaPa Của Nguyễn Thành Long Bài làm:​ Nguyễn Thành …

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *